Nedir?
Ağız ve çene cerrahisi; çene kemikleri, damak, dil, dudaklar ve ağız içi dokulara yapılan operasyonları kapsar. Çene kırıklarının sabitlenmesi, ağız içi kitlelerin biyopsisi ve çıkarılması, yarık damak ve ağız ile burun boşluğu arasında oluşan açıklıkların (oronazal fistül) onarımı bu alana girer. Klinikteki dental röntgen, diş köklerini ve çene kemiğini ayrıntılı görmemizi sağlar; bu da tedaviyi doğru planlamak için önemlidir. Ağız içi işlemler, solunum yolunun korunduğu genel anestezi altında yapılır.
Hangi durumlarda gerekir?
- Düşme veya kaza sonrası çene kırığı ya da alt çenenin ön kısmında ayrılma (kedilerde sık görülür)
- Ağız içinde kitle, şişlik, kanama veya geçmeyen kötü koku
- Yavrularda yarık damak (süt emerken sütün burundan gelmesi)
- Tek taraflı burun akıntısı ve hapşırma ile kendini gösteren, ağız ile burun arasındaki açıklıklar
- Dil, dudak veya damak yaralanmaları; ağız içine saplanan kemik, çubuk gibi yabancı cisimler
- Ağzı açıp kapatmakta güçlük
Klinikte nasıl yapılır?
- Uyanık muayene ile ön değerlendirme; ağız içinin ayrıntılı incelenmesi çoğu zaman anestezi gerektirir
- Ameliyat öncesi kan testleri (hemogram, biyokimya) ve hayvanınıza özel anestezi planı
- Genel anestezi altında, solunum yolu bir tüple korunarak dental röntgen ve gerekirse kafa röntgeni
- Kırıkların sabitlenmesi, kitlelerin çıkarılması veya açıklıkların onarımı; kitlelerden alınan örnekler incelemeye gönderilir
- Ağrı yönetimi ve iyileşme dönemi için beslenme planı
Öncesinde
- Ağızda kanama veya çene kırığı şüphesinde ağzı zorla açmaya çalışmayın; ağrı çeken hayvan ısırabilir
- Hekiminizin aç kalma talimatına uyun
- Hayvanınızın son günlerde nasıl yemek yediğini, kullandığı ilaçları ve önceki anestezi deneyimlerini bildirin
- Ameliyat öncesi kan testleri (hemogram, biyokimya) yapılır; yaşlı hayvanlarda ek testler gerekebilir
Sonrasında bakım ve takip
- Hekimin önerdiği süre boyunca yumuşak veya ıslatılmış mama verin
- Sert oyuncak, kemik ve çubuk çiğnemesine izin vermeyin
- Hayvanınızın patisiyle ağzını kaşımasını önlemek için gerekiyorsa koruyucu yaka kullanın
- Hiç yemek yemiyorsa, kanama artıyorsa veya yüzde şişlik oluşursa arayın; özellikle kedilerin uzun süre aç kalması sağlık sorunlarına yol açabilir
- Kontrol randevularına gelin; çene sabitlemede kullanılan tel veya materyaller hekim tarafından değerlendirilip gerekirse çıkarılır
Sıkça sorulan sorular
Ağızdaki her kitle kanser midir?
Hayır, ağız içi kitlelerin bir kısmı iyi huyludur. Ancak iyi ve kötü huylu kitleleri yalnızca görünüşe bakarak ayırt etmek mümkün değildir; bunun için biyopsi gerekir. Erken değerlendirme, tedavi seçeneklerini artırır.
Çene kırığından sonra hayvanım nasıl beslenecek?
Çoğu hayvan yumuşak mamayla kendi başına beslenebilir. Kendi yiyemeyen hastalarda hekimimiz geçici destekleyici beslenme yöntemlerini sizinle konuşur.
Ağız içi işlemler için neden anestezi gerekiyor?
Anestezi; ağız içini, damağı ve dişlerin arka yüzlerini ayrıntılı görmemizi, röntgen çekmemizi ve işlemi ağrısız yapmamızı sağlar. Solunum yoluna yerleştirilen tüp, kanın ve sıvıların akciğerlere kaçmasını önler. Ameliyat öncesi kan testleri ve işlem boyunca yapılan takip, anestezinin güvenliğini artırır.