Nedir?
Hızlı testler; kan, dışkı veya göz ve burun akıntısı gibi küçük bir örnekte belirli bir virüse ait parçaları ya da vücudun o virüse karşı ürettiği antikorları araştırır. Köpeklerde parvovirüs ve gençlik hastalığı (distemper), kedilerde kedi immün yetmezlik virüsü (FIV) ve kedi lösemi virüsü (FeLV) bu testlerle sık araştırılan enfeksiyonlara örnektir. Hızlı testler çok değerli bir ön bilgi verir, ancak her test gibi yanlış pozitif veya yanlış negatif sonuç verebilir; bu nedenle hekimimiz sonucu belirtiler ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirir.
Hangi durumlarda gerekir?
- Yavru köpeklerde kusma, kanlı ishal, halsizlik ve iştahsızlıkta (parvovirüs şüphesi)
- Köpeklerde öksürük, göz-burun akıntısı, ateş veya sinirsel belirtilerde (distemper şüphesi)
- Yeni sahiplenilen veya sokaktan alınan kedilerin ilk kontrollerinde (FIV/FeLV)
- Sık tekrarlayan enfeksiyonlar, iyileşmeyen yaralar veya açıklanamayan kilo kaybı olan kedilerde
- Evde birden fazla hayvan varsa, yeni bir hayvanı diğerleriyle tanıştırmadan önce
- Hekimimizin gerekli gördüğü diğer durumlarda, örneğin aşı öncesi değerlendirmede
Klinikte nasıl yapılır?
- Hekimimiz muayene eder ve belirtilere göre uygun testi seçer.
- Teste göre küçük bir kan örneği alınır veya dışkı ya da göz-burun akıntısından swab ile örnek toplanır.
- Örnek, test kitine üreticinin talimatlarına uygun şekilde uygulanır.
- Sonuç genellikle dakikalar içinde okunur.
- Bulaşıcı bir hastalık şüphesi varsa diğer hastaları korumak için hayvanınız ayrı bir alanda değerlendirilebilir; hekimimiz sonucu ve sonraki adımları sizinle konuşur.
Öncesinde
- Hızlı testler için genellikle açlık gerekmez; aynı anda başka kan testleri de yapılacaksa hekiminizin talimatına uyun.
- Hayvanınızda kusma ve ishal gibi bulaşıcı olabilecek belirtiler varsa gelmeden önce kliniği arayarak haber verin; böylece diğer hastalarla temasını önleyebiliriz.
- Hayvanınızın aşı geçmişini (aşı karnesi veya pasaportu) yanınızda getirin; bazı test sonuçlarının yorumlanmasında önemlidir.
- Hayvanınız yakın zamanda hasta bir hayvanla temas ettiyse bunu hekimimize söyleyin.
Sonrasında bakım ve takip
- Sonuç pozitifse hekimimiz tedavi ve bakım planını anlatır; bazı durumlarda sonucun ek bir testle doğrulanması önerilebilir.
- Bulaşıcı bir hastalık saptanırsa hayvanınızı diğer hayvanlardan ayırma ve evde hijyen konusunda hekiminizin önerilerine uyun.
- Sonuç negatif olsa da belirtiler sürüyor veya kötüleşiyorsa kliniğimizi arayın; erken dönemde test negatif çıkabilir ve tekrar gerekebilir.
- Hekimimizin önerdiği aşılama ve kontrol programını aksatmayın.
Sıkça sorulan sorular
Hızlı test sonucu ne kadar güvenilir?
Hızlı testler doğru kullanıldığında değerli bir ön bilgi sağlar, ancak hiçbir test yüzde yüz kesin değildir. Hastalığın evresi, yakın zamanda yapılan aşılar veya yavrularda anneden geçen antikorlar sonucu etkileyebilir. Bu yüzden hekimimiz gerekirse sonucu bir süre sonra tekrarlamayı veya ek bir testle doğrulamayı önerebilir.
Sonuç ne kadar sürede çıkar?
Test kliniğimizde yapıldığı için sonuç genellikle dakikalar içinde, çoğu zaman muayene sırasında hazır olur.
Kedimin FIV veya FeLV testi pozitif çıktı, ne yapmalıyım?
Önce paniğe kapılmayın. Hekimimiz sonucun doğrulanması gerekip gerekmediğini değerlendirir, kedinizin genel sağlık durumunu inceler ve diğer kedilere bulaşmayı önlemek için yapmanız gerekenleri anlatır. Bu kedilerin birçoğu düzenli kontroller ve iyi bakımla uzun süre iyi bir yaşam sürebilir.